Paano dalhin ang guilt nang hindi nauuwi sa self-hate

Kaya mong dalhin ang guilt nang hindi hina-hate ang sarili mo kung hahayaan mo itong gawin ang totoong trabaho niya: ipakita kung ano ang kailangang ayusin, tapos ituro ka pabalik kay Allah. Sabi ng guilt, “May nagawa akong mali.” Sabi ng self-hate, “Mali ako bilang tao.” ’Yung una lang ang may patutunguhan.

Baka ito ’yung kasalanang paulit-ulit mong binabalikan, mga salitang ’di mo na mababawi, o magulang na nasaktan mo. Baka gabi-gabi mo itong nire-replay, tapos tinatawag mo itong “pagseseryoso.” Dahan-dahan lang. Guilt can become a doorway, not a prison.

Ano ang baka nangyayari

May malinaw na difference ang guilt at shame ayon sa mga nag-aaral nito: nakatutok ang guilt sa isang bagay na ginawa mo, habang ginagawa naman itong hatol ng shame sa buong pagkatao mo. Sa isang malaking review, sinabi ng mga psychologist na sina June Tangney, Jeffrey Stuewig at Debra Mashek na ang guilt ay kadalasang nagtutulak sa tao na mag-repair (umamin, mag-sorry, itama ang damage), habang ang shame ay kadalasang nagtutulak na magtago, mag-deny, o tumakas. Pinaka-damaging daw ang guilt kapag humalo na sa shame, at ’yung “tingnan mo ang ginawa ko” ay nagiging “tingnan mo kung ano ako.”

Dito madalas naiipit ang marami sa atin. Mukhang piety ’yung ayaw mong patawarin ang sarili mo, o ’yung feeling na masyado kang marumi para magdasal. Pero nasa’yo pa rin ang spotlight, at napapalayo ka sa taong nasaktan mo at kay Allah.

Para sa maraming Pinoy, mas bumibigat pa ’to dahil sa hiya: minsan mas nakakahiya pang mag-sorry kaysa sa mismong pagkakamali, kaya hindi na lang nasasabi. Kung magulang ang nasaktan mo, puwedeng iparamdam ng utang na loob na parang hindi ka na mapapatawad. At kapag “hindi na lang pinag-uusapan” ang mabibigat na bagay, bumabaon ang guilt at nagiging shame.

’Yung “feeling ko, hindi na ako mapapatawad” ay feeling. Hindi ’yan fact tungkol kay Allah.

Ang offer ng Islam dito

Direktang kinakausap ni Allah ang mga taong nagkasala sa sarili nila, at sinasabi Niyang huwag silang mawalan ng pag-asa sa awa Niya, kasi pinapatawad Niya ang lahat ng kasalanan (Qur’an 39:53). Despair is not piety. Mukha siyang humility, pero sinasabi nito na mas malaki ang pagkakamali mo kaysa sa awa Niya.

Ikinuwento ni Propeta Muhammad (peace be upon him) ’yung isang traveler sa disyerto na nawalan ng kamelyong may dala ng lahat ng pagkain at tubig niya. Sumuko na siya at humiga sa lilim ng puno, wala nang pag-asa, tapos pagtingin niya, nakatayo na pala sa tabi niya ’yung kamelyo. Sabi ng Propeta, mas malaki pa ang saya ni Allah kapag bumabalik sa Kanya ang isang lingkod kaysa sa saya ng taong ’yon (Sahih Muslim 2747a; see also Sahih al-Bukhari 6309). Hindi ’yan picture ng Diyos na naghihintay na magmakaawa ka.

Sa Qur’an din, kasama sa mga pinangakuan ng kapatawaran at Paraiso ’yung mga nagkasala, tapos naalala si Allah, humingi ng tawad sa Kanya, at hindi na nagpatuloy sa mali habang alam nilang mali ito (Qur’an 3:135–136). Sabi pa ng Propeta (peace be upon him), ang pagsisisi mismo ay tawbah na (Sunan Ibn Majah 4252, graded hasan). ’Yung sakit na nararamdaman mo, baka simula na ’yan ng tawbah, ang pagbabalik-loob kay Allah.

Karaniwang dine-describe ng mga scholar ang sincere na tawbah bilang pagtigil sa mali, totoong pagsisisi, pag-decide na hindi na ito babalikan, at kung may ibang taong nagawan ng mali, pagbabalik ng karapatan nila hangga’t kaya mo, ibalik man ’yung kinuha o humingi ng tawad sa kanila. Tawbah is repair, not self-destruction. At ang mercy ay hindi permission: bukas ang pinto para pumasok ka, hindi para mag-stay ka kung nasaan ka. Kung komplikado ang sitwasyon (halimbawa, pumanaw na ’yung tao), magtanong sa isang qualified scholar.

Isang maliit na step ngayong gabi

1. Pakalmahin muna ang katawan. Uminom ng tubig at dahan-dahang huminga palabas nang ilang beses. Puwedeng hintayin ang umaga bago ka gumawa ng malalaking verdict tungkol sa sarili mo.
2. Isulat nang simple. Ano ang nangyari, sino ang naapektuhan, at alin ang part mo. ’Yung kahit anong linyang umaatake sa pagkatao mo (“nakakadiri ako”), i-rewrite bilang bagay na ginawa mo. Ayon sa psychologist na si Kristin Neff, ang self-compassion ay kindness sa sarili imbes na harsh na pamumuna, pag-alala na part ng pagiging tao ang magkamali, at paghawak sa sakit nang hindi nalulunod dito. Hindi ’to pag-excuse sa sarili; ito ’yung nagbibigay sa’yo ng lakas na harapin ang nangyari.
3. Lumapit kay Allah kahit sa ilang salita lang. Kung kaya, mag-wudu (’yung paghuhugas bago magdasal) at magdasal ng dalawang tahimik na rak’ah (unit ng dasal). O sabihin lang ang du’a (personal prayer) nina Adam at Hawwa (peace be upon them): Rabbana zalamna anfusana wa in lam taghfir lana wa tarhamna lanakunanna minal-khasirin. Ang meaning: Panginoon namin, nagkasala kami sa sarili namin, at kung hindi Mo kami patatawarin at kaaawaan, siguradong talo kami (Qur’an 7:23). Okay din ang sarili mong mga salita. Kung feeling mo ang layo mo na sa dasal, basahin ’tong pagbabalik sa dasal.
4. Pumili ng isang repair at isang safeguard. I-draft ang sorry mo, o ang plano kung paano mo ibabalik ang utang; puwede mo ’tong i-send sa ibang araw. Kung private na kasalanan, alisin ang isang trigger, gaya ng isang app o contact. Tapos gumawa ng isang mabuting gawa: pinayuhan ng Propeta (peace be upon him) na sundan ang masamang gawa ng mabuti, kasi buburahin nito ’yon (Jami’ at-Tirmidhi 1987, graded hasan).
5. Huwag mo ’tong dalhin mag-isa. Sabihin sa isang taong pinagkakatiwalaan mo, o sa isang mabait na imam o ustadz (teacher ng Islam), kung ano ang inaayos mo, kahit ’di mo i-share ang bawat detalye.

Mga tanong na pag-isipan

• Kung ikinuwento ’to sa’yo ng close friend mo, ano ang sasabihin mo sa kanya?
• Ano ang itsura ng repair, at aling part nito ang kaya mong gawin this week?
• Ano ang paniniwala mo tungkol sa awa ni Allah kapag nasa pinakamababa ka?
• Ano ang kadalasang nangyayari bago ka bumalik sa ganitong pagkakamali?

Kailan dapat humingi ng more help

• Kung ang guilt ay naging constant na takot tungkol sa relihiyon mo (paulit-ulit na wudu o dasal na parang hindi kailanman valid, o paulit-ulit na paghingi ng reassurance), baka waswas ’to, mga intrusive na bulong ng pagdududa, na minsan tinatawag na scrupulosity. Kailangan nito ng mabait na scholar at ng Muslim na mental-health professional, at hindi mahinang iman ang paghingi ng ganitong tulong.
• Kung ilang linggo ka nang hindi makatulog, makakain, makapagtrabaho, o makaharap sa tao, kumausap ng doktor o counselor.
• Kung may taong patuloy na nasasaktan o nasa panganib, safety nila ang una: sabihin sa taong may magagawa.
• Kung naiisip mong saktan ang sarili mo, o ayaw mo nang mabuhay, please, humingi ng tulong ngayon na. Nasa ibaba ang mga numero, at may dagdag na paliwanag sa aming safety page.
• Para sa specific na rulings, gaya ng kaffarah (expiation), magtanong sa isang qualified scholar.

Sources

• Qur’an 39:53
• Qur’an 3:135–136
• Qur’an 7:23
• Sahih al-Bukhari 6309
• Sahih Muslim 2747a
• Sunan Ibn Majah 4252, graded hasan (Darussalam)
• Jami’ at-Tirmidhi 1987, graded hasan (Darussalam)
• Tangney, J. P., Stuewig, J., and Mashek, D. J. (2007). Moral emotions and moral behavior. Annual Review of Psychology, 58, 345–372.
• Neff, K. D. (2003). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2(2), 85–101.

Ang mga meaning ng Qur’an dito ay isinulat namin sa sarili naming simpleng salita at chineck laban sa Sahih International translation sa quran.com. Hindi ito literal na translation.